Tryb życia w ciąży

Tryb życia w ciąży

   Prawidłowo przebiegająca ciąża jest stanem fizjologicznym, ale nie na darmo o kobiecie ciężarnej mówi się, że jest w stanie odmiennym. Oznacza to, że w tym okresie zmienia się Twoje samopoczucie, upodobania, a przede wszystkim funkcjonowanie Twojego organizmu. Musisz do tego dostosować swój tryb życia, który powinien być teraz szczególnie zdrowy i zgodny z rytmem podawanym Ci przez naturę. Higiena ciąży to przede wszystkim unikanie tych nawyków i przyzwyczajeń, które mogłyby być niekorzystne dla Twojego dziecka, a kształtowanie i podtrzymywanie takich, które sprzyjają jego niezakłóconemu rozwojowi. Higieniczny tryb życia służy również Twojemu zdrowiu: chroni Twój organizm przed wyczerpaniem, poprawia sprawność fizyczną, podtrzymuje pogodę ducha. A także – co pewnie nie jest dla Ciebie bez znaczenia – pomaga zachować urodę.

Zabiegi kosmetyczne

   Także i w czasie ciąży warto dbać o ładny wygląd. Możesz korzystać z usług fryzjera. Poinformuj go jednak, że jesteś w ciąży i stosuj wyłącznie łagodne preparaty z atestem. Jeśli odwiedzasz kosmetyczkę, powiedz jej o swoim odmiennym stanie – nie powinnaś brać żadnych zabiegów z użyciem prądów galwanicznych ani okładów rozgrzewających. Używaj dezodorantów do ciała o łagodnym nie drażniącym zapachu lub bezzapachowych, najlepiej w sztyfcie. Jeżeli w dni słoneczne spędzasz dużo czasu na świeżym powietrzu, chroń swoją skórę kremem z filtrem ochronnym. Niewskazane jest w okresie ciąży korzystanie z solarium.
   Ważna dla Twojego dobrego samopoczucia jest odpowiednia pielęgnacja stóp, które pod koniec ciąży są szczególnie obciążone i łatwo się męczą. Kojąco wpływają na stopy wieczorne masaże i moczenie ich w ciepłej wodzie z dodatkiem specjalnych soli do kąpieli. Codzienne ćwiczenia polegające na unoszeniu nóg i poruszaniu stopami w powietrzu poprawiają krążenie i zmniejszają obrzęki.

Ubiór ciążowy

   Twoje ubranie powinno być lekkie i przewiewne, wykonane z naturalnych tkanin. Ważne jest, abyś czuła się w nim swobodnie i aby nic Cię nie uwierało. Stosuj bawełnianą bieliznę, a do jej prania używaj delikatnych środków. Odzież ciążowa jest szeroko dostępna w sklepach internetowych i tradycyjnych. Wygodne obuwie na płaskim obcasie zapobiegnie przeciążeniom kręgosłupa i zapewni lepsze krążenie.

Leki

   Nie stosuj samodzielnie żadnych leków. Ich zażywanie w ciąży jest ostatecznością i może odbywać się tylko ze ścisłych wskazań lekarskich. Niektóre popularne i uważane powszechnie za mało szkodliwe leki – np. aspiryna – mogą być przyczyną wystąpienia poważnych zaburzeń rozwojowych u dziecka. Nawet stosowanie preparatów witaminowych oraz leków do użytku zewnętrznego, np. maści, powinno być skonsultowane z lekarzem. Zawsze informuj lekarza o tym, że jesteś w ciąży lub że ją u siebie podejrzewasz.
   Nie ma jednak powodu do nadmiernej nieufności wobec każdego środka farmaceutycznego, zwłaszcza że rzadko udaje się przejść ciążę bez żadnych dolegliwości – choćby lekkiego przeziębienia, kataru czy kaszlu. Istnieje wiele leków, które od dawna są podawane ciężarnym i są uznane za bezpieczne. Dlatego jeśli lekarz, wiedząc o Twoim odmiennym stanie, zaleci Ci przyjmowanie leków, nie powinnaś odstępować od ich zażywania w obawie, że może to zaszkodzić Tobie i dziecku.

Higiena

   Bierz kąpiel co najmniej raz na dobę, najlepiej pod prysznicem. Kąpiele w wannie nie są zabronione pod warunkiem utrzymywania jej w czystości. Nie wolno przepłukiwać pochwy. Srom i okolicę odbytu podmywaj po każdym skorzystaniu z toalety. Dbaj o regularne wypróżnienia. W przypadku skłonności do zaparć stosuj dietę bogatą w błonnik, obfitującą w owoce i warzywa. Nie używaj silnych środków przeczyszczających, ponieważ mogą one spowodować poronienie lub poród przedwczesny.

Higiena jamy ustnej

   Zwróć szczególną uwagę na higienę jamy ustnej. W okresie ciąży, w związku ze zmianami hormonalnymi w organizmie kobiety, mogą nasilać się stany zapalne dziąseł a nawet przyzębia. Rośnie również ryzyko rozwoju próchnicy. Sprzyja temu zmienione pH śliny, jej większa lepkość, a także częste spożywanie posiłków. Najlepiej byłoby, abyś po każdym posiłku starannie myła zęby. Korzystne jest także żucie gumy bez cukru.
   Niezbędne są w tym czasie regularne wizyty u stomatologa i ewentualne leczenie, gdyż chore zęby mogą być źródłem infekcji, a próchnica rozwija się w ciąży znacznie szybciej. W ciąży nie ma przeciwwskazań do stosowania znieczulenia miejscowego, a także usuwania zębów nie nadających się już do leczenia. Kontroluj zęby u stomatologa co najmniej raz w każdym z trymestrów ciąży.

Gimnastyka i sport

   Gdy ciąża przebiega prawidłowo, a Ty masz odpowiednią kondycję, możesz nadal uprawiać swój ulubiony sport – oczywiście niewyczynowo. Powinnaś jednak zrezygnować z takiej aktywności fizycznej, która wiąże się z nagłymi przyśpieszeniami, podskokami, dużym wysiłkiem, wibracjami oraz z dużą możliwością urazów. Tak więc zdecydowanie odradzamy jazdę konną, skoki, podnoszenie ciężarów i gry zespołowe. Nie zalecamy jazdy rowerem, szczególnie w zaawansowanej ciąży. Natomiast godne polecenia jest pływanie. Dobrze wpływa na samopoczucie i odpręża; rozluźnia mięśnie grzbietu, które w ciąży są szczególnie obciążone.
   Dla wszystkich kobiet ciężarnych zalecana jest gimnastyka – najlepiej oparta na programie prezentowanym na zajęciach szkół rodzenia. Ciebie też gorąco zachęcamy do jej podjęcia i systematycznego stosowania. Korzystne jest wykonywanie takich ćwiczeń 2-3 razy dziennie. Niech Cię to nie przeraża; wystarczy, jeżeli poświęcisz na nie 10-15 minut. Twój wysiłek sowicie się opłaci. Będziesz sprawniejsza i lepiej przygotowana do porodu: opanujesz technikę właściwego oddychania i uelastycznisz mięśnie. Zyskasz większą kontrolę nad swoim ciałem. Dzięki temu lepiej zniesiesz ból porodowy i będziesz umiała współpracować z położnikiem. Pamiętaj że w Twoim stanie bardzo zdrowy jest ruch na świeżym powietrzu. Dlatego zarezerwuj sobie czas na codzienne spacery. Unikaj jednak przechadzek wzdłuż ruchliwych ulic. Dbaj o regularne wietrzenie pomieszczeń, w których przebywasz.

Ciąża a stres

   Dziecko lepiej rozwija się w atmosferze pozytywnych oddziaływań, jak mawia stare hinduskie powiedzenie – w miłości, harmonii i pięknie. Pamiętaj, że Twoje dziecko słyszy to co Ty, odczuwa Twój smutek, niepokój i strach. Ale jest radosne, spokojne i bezpieczne, gdy Ty jesteś zrelaksowana, wypoczęta i radosna. Dlatego w miarę możliwości prowadź umiarkowany, spokojny tryb życia i unikaj stresów. Być może zauważyłaś, że w zależności od Twojego stanu ducha zachowanie dziecka zmienia się – ruchy stają się gwałtowniejsze lub słabiej odczuwane, zmieniają charakter. Jeśli potrafisz wsłuchać się w te sygnały wysyłane przez dziecko, pozwoli Ci to także lepiej poznać własne potrzeby i emocje, nawet te nieuświadomione. Chwila Twojego spokoju i odpoczynku pozwala dziecku wyczuć, że jesteś wyłącznie dla niego, że o nim pamiętasz. Położenie ręki na brzuchu uspokaja je. Pogodna, niezbyt głośna muzyka będzie relaksem dla Was obojga.
   Okres ciąży może stać się dla Ciebie momentem refleksji nad dotychczasowymi nawykami i sposobem życia. Możliwe, że pozwoli zmienić niektóre niekorzystne zachowania na resztę życia i uświadomić sobie znaczenie kobiecości.

Ciąża a praca zawodowa

   W okresie ciąży niewskazana jest ciężka praca fizyczna, praca w godzinach nocnych, w warunkach narażenia na czynniki szkodliwe, takie jak promieniowanie czy środki toksyczne. Polskie ustawodawstwo daje kobiecie prawo do ochrony w tym szczególnym dla niej okresie. Obowiązkiem pracodawcy jest zapewnienie kobiecie ciężarnej pracy w warunkach chronionych, np. poprzez zmianę stanowiska pracy i zakresu obowiązków.
   Co istotne, wynagrodzenie za pracę na nowym stanowisku nie może być niższe niż poprzednio. Ponadto w przypadku korzystania ze zwolnień lekarskich w okresie ciąży przysługuje 100-procentowy zasiłek chorobowy niezależnie od czasu trwania niezdolności do pracy. Z kobietą ciężarną nie może być jednostronnie rozwiązana umowa o pracę.

Ciąża a zwierzęta domowe

   Toksoplazmoza jest chorobą zakaźną ludzi i zwierząt wywołaną przez pierwotniaka Toxoplasma gondii. Żywicielami pośrednimi tego pierwotniaka są człowiek i wiele zwierząt, natomiast żywicielami ostatecznymi są koty domowe i koty dzikie. Człowiek zaraża się przez połknięcie oocyst wydalonych z kałem kota. Mogą one występować w glebie, warzywach, owocach, surowym i niedogotowanym mięsie. Możliwe jest także zakażenie przez uszkodzoną skórę oraz przez spojówkę, a także drogą przezłożyskową w życiu płodowym.
   Toksoplazmoza u ludzi i zwierząt ma stosunkowo łagodny przebieg. Objawy przypominają zakażenie grypowe. Rzadko jest więc rozpoznawana i właściwie nie wymaga leczenia. Najcięższą postacią choroby jest toksoplazmoza wrodzona, która rozwija się u płodu i prowadzi do wad rozwojowych. Dzieje się tak wtedy, kiedy ciężarna została zarażona po raz pierwszy i nie wytworzyła jeszcze odporności.
   Rozpoznanie toksoplazmozy opiera się na wykrywaniu przeciwciał w klasie IgM i IgG we krwi. Najlepszą obroną przeciwko toksoplazmozie jest profilaktyka. Jest to badanie wszystkich ciężarnych i ewentualne szybkie leczenie. Bardzo ważne jest przestrzeganie zasad higieny. Należy zwrócić uwagę na konieczność dokładnego mycia warzyw i owoców, mycia rąk oraz długiego gotowania czy pieczenia mięsa. Kobieta ciężarna niezależnie od tego, czy w domu jest kot, czy go nie ma, powinna przeprowadzić badanie krwi w kierunku toksoplazmozy, najlepiej na początku ciąży. W razie wyniku wykazującego brak swoistych przeciwciał (czyli kobieta nie przebyła w przeszłości zakażenia) bezpieczniej jest, żeby nie miała kontaktu z kotami. W przypadku stwierdzenia zakażenia kobiety ciężarnej należy podjąć odpowiednie leczenie.

Seks w okresie ciąży

   W przypadku ciąży przebiegającej bez powikłań nie ma przeciwwskazań do odbywania stosunków seksualnych. Oczywiście w miarę zaawansowania ciąży konieczna bywa zmiana pozycji. U wielu kobiet w I trymestrze może zmniejszyć się zainteresowanie seksem w związku z niepokojem o stan ciąży i typowymi w tym okresie dolegliwościami (nudności, wymioty, bolesność piersi).
   W II trymestrze zwykle zainteresowanie seksem jest większe, choć często nie tak duże jak przed ciążą. Pod koniec ciąży potrzeby seksualne zwykle maleją. Cztery do sześciu tygodni przed porodem należy zaniechać współżycia z powodu zwiększonego ryzyka infekcji. Stosunki seksualne są zabronione w przypadku zagrożenia ciąży poronieniem, porodem przedwczesnym, przy odpływaniu płynu owodniowego, przy łożysku przodującym, jakichkolwiek krwawieniach z dróg rodnych.
   U niektórych par występuje niechęć do współżycia w okresie ciąży. Nie trzeba robić z tego problemu. Nie wyklucza to przecież innych form okazywania czułości. Często ważna jest bliskość i pieszczoty drugiej osoby. Kobiety ciężarne bardzo potrzebują czułości i szczególnego zainteresowania partnera.

Ciąża a podróże

   Najlepszym czasem na odbycie podróży jest okres między 18 a 24 tygodniem ciąży, kiedy kobieta z reguły czuje się lepiej a ryzyko wystąpienia poronienia lub porodu przedwczesnego jest najmniejsze. Wiele leków stosowanych celem zmniejszenia dolegliwości związanych z podróżą może być bezpiecznie stosowanych w II trymestrze ciąży.
   Uważa się, że podróże lotnicze są bezpieczne dla kobiet w ciąży i większość linii lotniczych pozwala na ich odbywanie do 36 tygodnia ciąży. Niektóre linie lotnicze nie mają ograniczeń ale wymagane jest posiadanie zaświadczenia od lekarza (w zależności od linii lotniczych są to różne okresy ciąży), że nie ma przeciwwskazań do odbycia podróży samolotem. Dlatego też zawsze należy przy rezerwacji biletów dowiedzieć się, czy będą wymagane dodatkowe dokumenty. Kobieta powinna posiadać przy sobie całą dokumentację medyczną związaną z ciążą oraz dokładnie zaznaczonym terminem porodu. Długotrwałe podróże (>4 godzin) sprzyjają wystąpieniu choroby zakrzepowo-zatorowej. Dlatego też w czasie podróży zaleca się wszystkim pacjentkom w ciąży odbywanie spacerów co pół godziny oraz ćwiczenia nóg w postaci prostowania i zginania w kostkach.
Ze względu na brak możliwości przewidzenia wystąpienia turbulencji powietrznych zaleca się stosowanie pasów bezpieczeństwa, które ciężarna kobieta powinna zapiąć na wysokości miednicy.

Techniki relaksacyjne w ciąży

   W okresie ciąży szczególnie polecana jest joga. Joga to system ruchów i pozycji ciała rozwijany w ciągu tysiącleci dla uspokojenia umysłu, zrelaksowania ciała i odprężenia ducha. Jogę można ćwiczyć i praktykować w domu, jednak w takich przypadkach, jak ciąża czy choroba serca, obowiązują pewne ograniczenia. Zdolność rozluźniania ma w jodze taką samą wagę jak poprawne wykonywanie ćwiczeń fizycznych. Każda sesja zaczyna się i kończy krótką relaksacją. Prowadzone są także krótkie relaksacje pomiędzy ćwiczeniami.
   Głębsze znaczenie relaksacji związane jest z faktem, że podczas niej ciało dostaje wystarczającą ilość czasu by odpowiedzieć na ćwiczenia jogi. Praktykujący może świadomie śledzić równoważące efekty ćwiczenia i rozwijać delikatną świadomość funkcjonowania ciała. Ćwiczenia jogi powinny być skoordynowane z oddechem i prowadzone z wielką uwagą. W ten sposób rozwinie się ich całościowy wpływ na ciało, umysł i świadomość.
   Regularne ćwiczenie jogi wzmacnia cały organizm. Dzięki poszczególnym ćwiczeniom strumień krwi kierowany jest do określonych narządów, które dzięki temu wzmacniają się i regenerują. Organizmowi łatwiej wtedy wypłukać wszelkie złogi i toksyny. Zwiększa to sprawność systemu immunologicznego, czyli odporność na wszelkie choroby, organizm staje się silniejszy i bardziej witalny. Wiadomo, że dobre ukrwienie ma zasadniczy wpływ na zdrowie i samopoczucie. Dzięki pobudzeniu krążenia i przemiany materii dochodzi do stopniowej poprawy, a wreszcie do całkowitego zaniku zaburzeń trawiennych.
   Wiele ćwiczeń jogi ma wybitnie pozytywne oddziaływanie na kręgosłup. Jest to czynnik niezwykle istotny, ponieważ prosty i elastyczny kręgosłup jest podstawowym warunkiem koncentracji i zdolności świadomego odprężania się. Regularne ćwiczenia przyczyniają się do złagodzenia i całkowitego zniwelowania szeroko rozpowszechnionych wad postawy. Jeśli podczas wykonywania ćwiczeń będziesz prawidłowo oddychać i uda Ci się całkowicie odprężyć, wkrótce zaobserwujesz, że joga pomaga nie tylko utrzymać zdrowie fizyczne, ale również daje organizmowi energię.