Późna ciąża


   Zajście w ciążę po 35 roku życia stawia cię w dobrym i coraz liczniejszym towarzystwie. Podczas gdy odsetek kobiet dwudziestoparoletnich zachodzących w ciążę nieco spadł w ostatnich dziesięcioleciach, to niemal się podwoił w przypadku kobiet powyżej 35 roku życia. I mimo że liczba dzieci urodzonych przez kobiety w wieku pomiędzy 40 a 50 lat nadal pozostaje raczej niewielka, to ich szeregi także się podwoiły. Skoro żyjesz już jednak dłużej niż 35 lat, to wiesz, że nic w życiu nie jest całkowicie wolne od ryzyka. Tak samo jest z ciążą w każdym wieku. I chociaż ryzyko to nie jest na początku zbyt duże. to jednak z wiekiem wzrasta – poczynając od lat „nastu”. Większość starszych wiekiem matek uważa, że korzyści, jakie płyną z faktu założenia rodziny w czasie im odpowiadającym, zdecydowanie przeważają nad ryzykiem, jakie takie postępowanie może ze sobą nieść. W tym przekonaniu podtrzymuje je również fakt, że wszystkie najnowsze odkrycia na polu medycyny zagrożenia takie zdecydowanie redukują.

   Największym zagrożeniem dla rozrodu u kobiety z twojej grupy wiekowej jest to, że może ona w ogóle nie zajść w ciążę z powodu zmniejszonej płodności. Gdy już zostanie pokonana ta przeszkoda i dojdzie do zapłodnienia, kobieta staje przed większym niebezpieczeństwem urodzenia dziecka z zespołem Downa. Prawdopodobieństwo wzrasta wraz z wiekiem: w przypadku matki 20-letniej 1 na 10 000, 35-letniej 3 na 1000 i w końcu 1 na 100 u matek 40-let-nich. Spekuluje się, że ta i inne nieprawidłowości chromosomalne, aczkolwiek dalej stosunkowo rzadkie, występują częściej u kobiet starszych, ponieważ ich komórki jajowe są również starsze (każda kobieta rodzi się z pewnym życiowym ich zapasem), kobiety te były dłużej wystawione na działanie promieniowania, różnych leków, infekcji itd. (Wiadomo jednak, że nie zawsze to komórka jajowa jest odpowiedzialna za takie nieprawidłowości chromosomalne. Przyjmuje się, że minimum 25% wszystkich przypadków zespołu Downa łączy się z defektem w nasieniu ojca).

   Choć zespołowi Downa nie potrafimy zapobiec, podczas badań prenatalnych możemy go rozpoznać. Takie testy diagnostyczne są rutynowo stosowane u matek powyżej 35 roku życia, a także u innych kobiet zaliczających się do kategorii wysokiego ryzyka, w tym takich, u których badania kontrolne dały niepomyślne wyniki. Istnieje wiele innych zagrożeń, których ryzyko wystąpienia wzrasta nieznacznie wraz z wiekiem. U starszych kobiet, zwłaszcza powyżej 40 roku życia, istnieje większe zagrożenie wysokim ciśnieniem krwi (szczególnie u tych z nadwagą), cukrzycą, a także chorobą wieńcową, lecz wszystkie te schorzenia są powszechniejsze w starszych grupach wiekowych, dzięki czemu łatwiej je kontrolować. Starsze matki są też bardziej narażone na poronienie (z powodu starszych komórek jajowych), wystąpienie stanu przedrzucawkowego oraz przedwczesnego porodu (czemu w wielu przypadkach można zapobiec). Akcja porodowa i sam poród przeciętnie trwają dłużej oraz wykazują nieznaczną tendencję do komplikacji, częściej też konieczne stają się cesarskie cięcia czy inne formy ingerencji podczas porodu (jak na przykład użycie kleszczy czy próżniociągu położniczego). U niektórych starszych kobiet zmniejszenie napięcia mięśni i większa elastyczność stawów mogą mieć wpływ na wystąpienie pewnych trudności w czasie porodu, ale u wielu innych, dzięki doskonałej kondycji fizycznej będącej zasługą zdrowego stylu życia, nie stanowią żadnego problemu.

   Mimo tych nieco większych zagrożeń, mamy też dobre wieści dla ciężarnej kobiety powyżej 35 roku życia. Obecnie starsze mamy mają znacznie więcej środków do swojej dyspozycji niż kiedykolwiek wcześniej. Badanie wad rozwojowych można przeprowadzić jeszcze w macicy dzięki dużej różnorodności testów przesiewowych i diagnostycznych, co oznacza, iż ryzyko noszenia przez ponad 35-letnią kobietę dziecka z poważnymi wadami wrodzonymi może być zmniejszone do poziomu porównywalnego do ryzyka dotyczącego młodszych kobiet. Choroby przewlekłe, częściej występujące u starszych matek, mogą być kontrolowane. Leki i ścisły nadzór medyczny mogą czasami powstrzymać przedwczesny poród. A przełomowe odkrycia medyczne nadal zmniejszają ryzyko wystąpienia komplikacji na sali porodowej.
   Lecz te wszystkie osiągnięcia, które pozwalają pomóc starszym matkom bezpiecznie przejść ciążę i urodzić zdrowe dzieci, bledną przy tym, czego mogą dokonać matki w starszym wieku, by zwiększyć swe szanse, a mianowicie wykonywanie ćwiczeń, przestrzeganie odpowiedniej diety oraz poddanie się wysokiej jakości opiece prenatalnej. Sam zaawansowany wiek rozrodczy nie musi od razu kwalifikować matki do kategorii wysokiego ryzyka. Może to spowodować połączenie wielu indywidualnych zagrożeń. Gdy starsza matka podejmuje mozolny trud wyeliminowania lub zminimalizowania jak największej liczby czynników ryzyka, ujmuje sobie jakby lat i stwarza tym samym szansę urodzenia zdrowego dziecka równą tej, jaką ma o wiele od niej młodsza matka. Jest też parę innych plusów. Uważa się, że ten nowy typ kobiety – lepiej wykształconej (więcej niż połowa starszych wiekiem matek ukończyła studia), zorientowanej na karierę zawodową, bardziej ustatkowanej może, dzięki swej dojrzałości i zrównoważeniu, lepiej wypełniać rolę matki. Ponieważ są starsze i prawdopodobnie zdążyły się już wyszumieć, możliwe jest, że nie będą tak bardzo obrażone na los, który narzuca im nowe obowiązki. Jedno z opracowań wykazało, że te matki ogólnie w większym stopniu akceptowały swoje macierzyństwo i przejawiały więcej cierpliwości i innych cech korzystnych dla rozwoju ich dzieci. I chociaż może mają mniej sił fizycznych niż wtedy, gdy były młodsze, radość, jaką niesie macierzyństwo, nadrabia z nawiązką niedobory energii. Zrelaksuj się więc, ciesz się swym stanem i bądź dobrej myśli. Nigdy dotąd oczekiwanie na dziecko w wieku powyżej 35 lat nie było tak bezpieczne.