Jak sprawdzić, czy dziecko ma alergię pokarmową?

alergia

Alergia pokarmowa może się pojawić na każdym etapie życia dziecka. Cierpią na nią niemowlęta karmione piersią i starsze dzieci, których dieta zawiera szereg produktów. Alergia objawia się szybko i alarmuje o tym, że w układzie pokarmowym pojawił się intruz, ale nie zawsze łatwo ją rozpoznać, bo symptomy przypominają objawy typowych infekcji.
Przyczyn występowania alergii upatruje się w genach i nierzadko zdarza się, że ten sam typ alergii pokarmowej występuje u innych członków rodziny. Nie bez znaczenia jest także zanieczyszczenie środowiska oraz postęp cywilizacyjny, które stwarzają kolejne wyzwania dla układu odpornościowego. Naukowcy badający problem alergii wskazują na zaawansowane technologie oraz medycynę, które skutecznie walczą z drobnoustrojami chorobotwórczymi. W świecie, w którym z dużym powodzeniem eliminuje się wirusy i bakterie, pozbawiony naturalnych wrogów system immunologiczny zaczyna traktować neutralne substancje, na przykład białka mleka, za intruzów i rozpoczyna proces obronny mający za zadanie pozbycie się wroga z organizmu. Konserwanty, spulchniacze, środki mające na celu polepszenie walorów smakowych i wiele innych niezdrowych dodatków spożywczych to kolejne źródła leżące u podstaw coraz poważniejszego problemu alergii.


Jak objawia się alergia pokarmowa?

Alergia pokarmowa może się pojawić tuż po narodzinach i dotyczyć niemowlaka karmionego mlekiem matki. Mimo że jest ono uznawane za najzdrowsze, nie oznacza to, że w jego składzie nie mogą pojawić się uczulające składniki, za co odpowiedzialna jest dieta karmiącej. Alergie nie dotyczą jedynie tego okresu, mogą pojawić się na każdym etapie życia. Uczulenie na któryś ze składników pokarmu trudno przeoczyć, bo organizm manifestuje zachodzące w nim reakcje. U zmagającego się z alergią malucha może pojawić się wysypka na buzi oraz zaczerwienienie skóry (zwłaszcza w zgięciach łokci i pod kolanami). W ostrzejszych przypadkach może dojść do obrzęku twarzy, ust i języka oraz trudności w oddychaniu, które pojawiają się od kilku do kilkudziesięciu minut po spożyciu alergenu. Na wczesnym etapie alergia może się również objawiać wymiotami oraz biegunką, niekiedy z widocznymi śladami śluzu i krwi. U starszych niemowląt i dzieci efektem alergii może być katar i ogólne podrażnienie dróg oddechowych. Dziecko ma zatkany nosek, kaszle i staje się niespokojne. Do najostrzejszych reakcji należy zaliczyć wstrząs anafilaktyczny i utratę przytomności.

W przypadku dzieci karmionych piersią, walka z alergią oznacza przede wszystkim zmianę diety matki. Wiąże się to z wyeliminowaniem z niej produktów należących do najbardziej uczulających. Są to: mleko krowie, jajka, orzechy, czekolada, owoce cytrusowe, produkty zbożowe na bazie pszenicy, ryby i soja. Wykluczanie kolejnych alergenów z diety i obserwowanie dziecka jest niejednokrotnie długim i mozolnym procesem, ale pozwala zidentyfikować uczulającą substancję.

Co zrobić, żeby upewnić się, że to alergia pokarmowa?

Niektóre z symptomów alergii przypominają infekcje dróg oddechowych lub zatrucia pokarmowe, dlatego też zanim dojdzie do diagnozy, zazwyczaj upływa nieco czasu. Powtarzające się objawy takie jak pokrzywka, swędzenie skóry, nudności, wymioty, obrzęki gardła, podrażnienie dróg oddechowych są sygnałem do podjęcia bardziej szczegółowych badań. Z pomocą w potwierdzeniu, że organizm dziecka reaguje alergicznie na dany produkt, przychodzi wywiad lekarski, testy (w tym serologiczne), a w skomplikowanych przypadkach również próby prowokacyjne. Zdiagnozowanie alergii wiąże się z przeprowadzeniem skórnych testów alergicznych. Polegają one na nałożeniu najczęstszych alergenów na skórę przedramienia lub pleców i nakłuciu. Pojawiające się po określonym czasie zaczerwienienie i bąbel świadczą o uczuleniu na daną próbkę. Niestety w przypadku dzieci badania takie są wiarygodne dopiero około 3. roku życia. Młodszym pacjentom może zostać zalecone wykonanie testu z krwi, tak zwany test RAST. Polega on na oznaczeniu przeciwciał IgE w próbce surowicy krwi, na podstawie których możliwe jest określenie substancji uczulających. Zaletą takiego testu jest mniejsze ryzyko wywołania u małego pacjenta nagłej reakcji alergicznej oraz jego wyższa wiarygodność.

Jeśli alergia zostanie zdiagnozowana, lekarz może zalecić także stosowanie specjalnych produktów do karmienia – są to tzw. hydrolizaty (np. Nutricia Bebilon Pepti 1, Bebilon Pepti 2, Bebilon Pepti MCT), czyli mieszanki pokarmowe, w których białko jest zhydrolizowane, czyli rozdrobnione na mniejsze cząsteczki. Sprawia to, że są one właściwie pozbawione groźnych dla naszego maluszka alergenów. W przypadku starszych niemowląt lekarz może zaproponować także specjalne kaszki dla alergików ( bezglutenowe i bezmleczne). Jeśli mamy przypuszczenie, że nasze dziecko może mieć alergię pokarmową, warto obserwować uważnie malucha i w razie niepokojących objawów koniecznie udać się do lekarza.